Gezondheid: Kun je met ‘n eetpatroon jezelf doden..?

We schijnen het nog steeds heel gewoon te vinden, dat we destructieve eetpatronen aan de dag leggen, tientallen jaren van een of ons mensenleven. Mensen die hun slechte gevoel wegvreten, in plaats van bijvoorbeeld dat gevoel te delen.

En de voedselindustrie speelt hier reuzehandig op in, door ons snacks en fast-food aan te bieden, die deze trend alleen maar versterkt. Van de 4 uur ‘cup-a-soup’ tot de kaassouflé bij de benzinepomp, we kopen het en laten het ons aanleunen in dit verband.

De vraatzuchtige mens: een mond op voeten?

En vooral jonge kinderen zijn vaak weer het letterlijke kind-van-de-rekening. En wanneer dit eetgedrag en de houding ten opzichte van voedsel eenmaal is ingeslepen, dan blijkt het heel moeilijk om hier weer vanaf te komen. Jong geleerd, oud gedaan, zo is het toch immers? En zo lijkt het een eindeloze spiraal van niet-weten-hoe-en-dan-dus-maar-eten.

Maar er is wel degelijk een sleutel. De sleutel ligt niet bij de industrie, is niet in het bezit van de benzinepomphouder, die de warme-snackvitrine zou moeten weghalen.

En deze sleutel ligt natuurlijk in de associatie die we zélf maken tussen welbevinden en een volle maag, want een volle maag geeft een oergevoel van tevredenheid. Wat kan je gebeuren als je primaire behoefte, die voedsel natuurlijk is, is bevredigd?

Dit gevoel is wel degelijk aan te pakken, door bewust te worden hoe dit proces werkt en vervolgens te kijken naar de inhoudelijke component: het voedsel zelf. Maar eerst dus onze patronen, onze overtuigingen, keuzes en actie in kaart brengen. Het aanleren van nieuwe patronen zal een gunstig effect hebben op het omgaan met oude neigingen; ze zullen door vasthoudendheid en de tijd vervagen.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Voedsel heeft invloed op onze emoties.

Sheryl Walters en Angela Stokes, burgerjournalisten

vertaling Guido Jonkers © WantToKnow.nl/.be

Sommige mensen die depressief zijn, verliezen hun trek in voedsel en verliezen gewicht. Maar andere mensen die depressief zijn gaan juist méér eten en komen aan. Waarom gebeurt dit en hoe passen je stemming en je voedsel bij elkaar?

Voedsel is niet alleen nodig om je in leven te houden; het wordt eigenlijk altijd ook in verband gebracht met de beschrijving van een mens als een sociaal wezen. De meeste mensen vinden eten een prettige bezigheid. Een werkelijk opmerkelijk wetenschappelijk onderzoeksresultaat laat zien, dat vrijkomen van het natuurlijke genots/gemaksstofje in onze hersenen, B-Endorphin, vrijkomt wanneer we ons favouriete voedsel eten. Voor sommige betekent dat het eten van gebak en voor anderen is het eten van gebraden vlees de klik in dit proces. Klaarblijkelijk is het zo, dat WAT we eten minder belangrijk voor ons is dan het FAVORIETE voedsel te eten, dat waar we van houden.

Een gevoel van welbehagen gaat vóór het eten uit.

In het algemeen kun je dus stellen, dat onze gevoel van welbehagen wordt sterk beïnvloed door onze sociale omstandigheden, onze vorige ervaring met het voedsel dat voor onze neus staat en hoeveel trek we hebben. Het is bewezen, dat het eten van het best bij ons passende voedsel, in samenzijn met de juiste mensen die bij ons passen, in de juiste situatie, ons gevoel voor welzijn enorm positief beïnvloed.

De meesten van ons krijgen natuurlijk al emotionele associaties aangereikt op heel jonge leeftijd. Kinderen krijgen routinematig al voedsel aangereikt om hen tevreden te stellen, ze blij te maken en om hen te belonen. Ook dit zorgt natuurlijk voor een sterke psychologische band tussen onze gevoelens en hetgeen we eten. Kinderen krijgen ook vaak de opdracht om ‘hun bord leeg te eten’, ook al hebben ze geen honger, om ‘papa of mama blij te maken’ enzovoort.

Hierdoor wordt eten een manier om goedkeuring te krijgen en gemoedsrust en zelfs geluk te ervaren. Natuurlijk is dit een vals geluksgevoel, zeker wanneer je het goed bekijkt. In plaats van oprechte blijdschap, krijgt het kind een soort verslaving aangeleerd, die levenslang kunnen duren en die er ook voorzorgt, dat het voedsel blijft gebruiken dat potentieel bedreigend is. Denk daarbij vooral aan suiker. Suiker is een verslavend en verwoestend product, dat in beperkte mate van dienst kan zijn voor het functioneren van ons lichaam, maar dat in geraffineerde vorm, zonder overdrijven, levensbedreigend is. Want is er een ‘oprechter’ genot nog groter, nog ‘zoeter’ dan een reep chocolade..?

We hebben te allen tijde toegang tot dit genot, door contact te maken met onze werkelijke gevoelens en deze in lijn te brengen met wat ‘natuurlijk aangeleerd’ is en wat ‘aangeleerd natuurlijk’ is. Het gaat er dus met name om WAT we eten, meer nog dan HOE VAAK we eten..!

Vraatzucht is bekend bij maar liefts 60% van de bevolking (Amerikaans onderzoek). Maar er is daarbij een verschil tussen mannen en vrouwen. Terwijl mannen deze eetneigingen vereenzelvigen met honger hebben, hebben vrouwen meer het geloof dat hun buien te maken hebben met hun emotionele buien, en dan speciaal de negatieve buien. Het is dan ook geen verrassing als uit cijfers blijkt dat mannen zich veel en veel minder schuldig voelen als zij toegeven aan een vreetbui. De schuldgevoelens hebben een direct, evenredig verband met het beeld van het ‘voedseltaboe’.

Wanneer mensen zouden leren om de labels te lezen van de voedselverpakkingen, vóórdat ze toegeven aan een vreetbui, dan zouden ze zich ongetwijfeld veel minder schuldig voelen wanneer ze een appel zouden eten, dan wanneer ze een zak chips leeg wegwerken.. Maar wanneer er sprake is van een vreetbui, schijnt het verstandelijk denken en een nuchtere analyse van wát we eten, niet meer mogelijk te zijn..

Mensen die als ‘schrokkers’ worden gezien, hebben vaker een lijst met voedsel dat voor henzelf ‘verboden voedsel’ is.. Ze vermijden met opzet voedsel zoals snoep, ijs, chips and alcoholische versnaperingen. Dit vermijd-gedrag triggert echter een vreetdrang, die steeds maar sterker wordt, totdat de persoon in kwestie geen keus meer denkt te hebben, dan het toegeven aan dat voedsel dat voor hem ‘verboden’ is. Om vervolgens met nog meer schuldgevoel en spijt te blijven zitten, ná deze vreterij, die weer leidt tot nog grotere vraatzcuht..

Studies hebben ook aangetoond dat mensen die in een chronische staat van depressie zitten, of in een andere emotionele mallemolen, vaker grotere hoeveelheden eten van het voedsel dat voor hen favoriet is. Maar het is juist het omgekeerde dat hen helpt om hun gemoedstoestand te stabiliseren en het gevecht met de depressie aan te gaan, door 4 tot 6 maaltijden te eten, bij voorkeur met ongekookte groenten en fruit-in-de-schil.

Daarbij is het ontbijt een heel belangrijke factor voor een goed gevoel van welzijn. Een voedzaam ontbijt, veroorzaakt een betere mindsetting, we zijn beter en langer in staat om ons goed te concentreren en vermoeidheid blijft langer uit.

Kijk naar eten en observeer je gevoel. 'Die tomaat zou dan net de gezonde doorslag kunnen geven voor een kaassouflé'..

Zelfs een ontbijt met fruit, pap en een kop groene thee kan al een wereld van verschil maken. Een kleine snack midden op de ochtend, een appel of wat noten, zorgen ervoor dat ons lichaam genoeg ‘brandstof’ aangeleverd blijft krijgen. Voor extra voeding zou je daarbij sappen en/of smoothies kun gebruiken.

Een simple lunch in de vorm van een salade, bijv. met gerookte zalm, zal ervoor zorgen dat onze hersenactiviteit scherp blijft, tot ver in de middag. Middagsnacks zou je dan kunnen laten bestaan uit knapperige bospeentjes of bleekselderie. Ook het diner dient vol te staan met groente en volle granen. Maar echt -bijna dodelijk!- is het voedsel dat witte, geraffineerde suiker en/of bewerkte, witte granen bevat. Gezonde maaltijden zijn bovendien makkelijk te maken en je hoeft daarvoor ook geen tijden in de keuken door te brengen.

En de tijd die je overhoudt, geeft je bovendien de kans om deze te spenderen met de dingen waar je van houdt, zonder dat je verstrikt raakt in de eindeloos lijkende cirkel van vraatzucht en schuld.

De volgende 5 tips kunnen je wellicht helpen om je leven en het leven van je naasten te veranderen, door bewuster met voedsel om te gaan, en niet alles maar voor vanzelfsprekend aan te nemen.

• Werkelijke trek ontwarren met valse trek. Wanneer je een eetimpuls krijgt, gaan we er vaak vanuit dat het onze maag is die dit signaal geeft. Maar probeer jezelf duidelijk de vraag te stellen of je werkelijk het voedsel nodig hebt of dat het gaat om een slimmigheidje van onze mind, om een tevreden gevoel op te roepen.. De specifieke trek naar bijv. ‘lekkere dingen’ helpt je hierbij ook om onderscheid te maken tussen deze 2 zaken. Je kunt best met jezelf in debat gaan, over het tijdstip dat je het laatst gegeten hebt, hoe het komt dat je een ‘lekkere trek’ hebt enz. Alles is goed om je bewuster te worden van je eetgedrag.

• Drink veel water en thee. In feite, zo blijkt uit onderzoek, is datgene dat we als ‘trek’ ervaren, door ons verward te worden met DORST! We kunnen rustig stellen dat de meeste mensen chronisch uitgedroogd zijn, zonder hiervan een woord te overdrijven! Drink nou eens een vol glas vers kraanwater, wanneer je de volgende keer trek krijgt. Maar ook het verteringsproces zelf kan hongergevoelens veroorzaken, doordat vet of erg zout voedsel niet goed verteerd. Ook daar dus even wachten, wanneer je niet lang daarvoor al gegeten hebt, de gevoelens zullen vanzelf verdwijnen. Maar opnieuw moet je dan wel bewust te werk gaan. En ook warme thee helpt om hongerbuien te verdrijven en vraatzucht te verdrijven.

• Maak contact met anderen. Probeer eens naar de telefoon te grijpen, in plaats van naar de koelkastdeur..! Gedeelde smart is halve smart, zeker wanneer je merkt dat je vraatzucht voortkomt uit een negatief gevoel. Deel dat dan met iemand die je nabij staat, in plaats van het weg te vreten. Het lijkt eenvoudig om in negatieve spiralen te denken, wanneer we introvert alles zelf proberen op te lossen. Het probleem kan soms ineens doorzichtig worden, wanneer je het met anderen bespreekt, terwijl het in je zelf tot ongekende proporties lijkt te kunnen groeien..

• Aprés Diner activiteiten. Zonder dat je nou meteen iets fysieks hoeft te ondernemen, kan een activiteit ná het eten, bijv. een spel of een gesprek, je aandacht wegtoveren van het voedsel en zo voorkomen dat je meer eet dan je werkelijk nodig hebt. Probeer ook jezelf in een wat andere setting te plaatsen in conversaties. Dus i.p.v. de suffe opmerking “Nou, dat was het dan..” zou je het eens kunnen proberen met een sprankelend “Nou dat was effe een klein feestje zeg..” of iets dergelijks. Een goed gevoel in de conversatie die dan ontstaat, blijft zijn positieve effecten afgeven, lang ná de maaltijd. En zorgt dan weer voor een minder snelle terugkeer van het negatieve gevoel, wat weer vraatzucht kan veroorzaken. En zorg ook dat je vingers en/of mond wat te doen heeft, door bijvoorbeeld met een tandenstokertje te spelen en dit (omzichtig) te gebruiken.

• Hou een schrift bij van je gedrag en gevoel. Het geschreven woord kan je helpen in het spoor te blijven. Probeer je gevoel te omschrijven, door je focus op dat gevoel te richten en het in een schrift of boekje op te schrijven. Dit geldt niet alleen voor mensen die een dieet volgen of willen volgen. Ook positieve gevoelens zijn heel waardevol om met jezelf te delen. Maar ook de details zijn daarbij van belang. Wat heb je gegeten, hoeveel heb je gedronken, wat viel je op tijdens het eten. Deze notities kunnen, wanneer je ze eens terugleest, als je het bijv. moeilijk hebt, een duidelijk overall beeld geven van je zelfbeeld en je (eet)gedrag. Je komt door het maken van notities ook meer in de rol van de helicopterpiloot terecht, die zijn eigen gedrag kan overzien, waardoor je ook méér afstand krijgt tot je dagelijkse gedrag en de vraatzucht die daarvan onderdeel kan uitmaken. Ook visuele zaken kun je natuurlijk in dit schrift of boekje opnemen, zoals foto’s van jezelf, een ideaalplaatje dat je kunt bekijken als je het niet meer helemaal ziet zitten, recepten van lekker-gezonde snacks of maaltijden en al die andere dingen die ervoor kunnen zorgen dat je in het spoor blijft.

Hopelijk kun je met dit verhaal iets, zeker wanneer jezelf het onderwerp bent van de essentie van wat hierboven staat. Juist omdat we voedsel als een soort vangnet zijn gaan zien van onze emoties, zouden we intens ons best moeten doen om van deze koppeling af te komen. We zijn natuurlijk altijd vrij om onze relaties te beoordelen, dus ook die met voedsel..! Maar alle andere antwoorden, dan die op de fysieke honger, dus de antwoorden op jouw levensvragen, liggen niet in de koelkast..!