Media: Bezwering van angst: hoe maakbaar zijn emoties?

Op 28 november 2005 vond er in de Rode Hoed in Amsterdam een bijeenkomst plaats waarin o.a. de rol van angst in politieke besluitvorming werd besproken. Interessant daarbij was de aanwezigheid van viroloog Ab Osterhaus, die op dit moment natuurlijk volop in de belangstelling staat vanuit zijn rol in de aanschaf door de Nederlandse overheid van 34 miljoen varkensgriepvaccinaties. Kun je, even plat gezegd, ervan uitgaan, dat angst een grote rol heeft gespeeld, wanneer een bedrag van  maar liefst zo’n € 700 miljoen wordt uitgegeven om ELKE Nederlander 2 griepvaccins te geven.

Inmiddels is volkomen  duidelijk geworden dat het griepvirus ernstig is verzwakt, de griepdreiging teruggebracht is -ook volgens Coutinho- tot een milde seizoensgriep. Wat doen we dan met die bestelling van 34 miljoen virussen, temeer nu is komen vast te staan dat nota bene 1 (!) vaccinatie officieel al voldoende zou zijn..? Wie het weet mag het zeggen. De minister van Gezondheid (Mysterie?) hult zich in stilzwijgen. Terwijl Osterhaus toch duidelijk hieronder meldt, dat het absoluut onnodig is om voor iedere persoon in Nederland vaccins in te kopen..!!

Is dit de heilige griepangst-3-eenheid? Hoeveel van hun geloofwaardigheid hebben zij inmiddels verspeeld door blind de WHO te volgen en niet voldoende kritisch te blijven..? Bedrijfsblind..? Of zijn ze zelf heel bang?

‘Het is aangetoond dat er dan totale chaos uitbreekt, dat heeft helemaal geen zin. We kunnen namelijk maar voor maximaal twee procent van de wereldbevolking zulke middelen produceren.

Ook doet er veel misinformatie de ronde waardoor mensen aandringen op de verkeerde maatregelen. Er is nu besloten voor dertig procent van de Nederlandse bevolking voorraden aan te leggen; dat is ook genoeg, want niet iedereen wordt ziek of tegelijk ziek. We moeten erop vertrouwen dat dit de enige manier is die werkt.’

 En uit ervaring is immers ook nog eens gebleken, zéker na het laatste HPV-vaccinatie-debacle voor het RIVM, dat minder dan 50% van de bevolking zich een vaccinatie laat opdringen! Opdringen is hier wellicht niet het goede woord, ‘aanpraten’ is hier een beter woord.

Om dit aanpraten kracht bij te zetten, maakt het Ministerie van Gezondheid gebruik van onvolledige informatie, dat is inmiddels onomstotelijk aangetoond bij de HPV-vaccinaties. Dat dát een kwalijke zaak is, staat voor velen buiten kijf.

Maar welke rol speelt angst bij het individu zélf en hoe sluw wordt er door de pharmaceutische INDUSTRIE ingespeeld op deze angst voor… De viroloog Ab Osterhaus vindt het belangrijk gebruik te maken van angst bij dreiging van reële gevaren.. Dat komt uit zijn betoog in de Rode Hoed in 2005 maar weer eens naar voren..!

Laat je door al deze informatie sterken in de overtuiging, dat slechts jouw immuunsysteem ertoe doet. Dat het bekrachtigen van JOUW immuunsysteem het belangrijkste is. Er zijn geen vaccinaties nodig, zéker niet wanneer uit vele, vele bronnen blijkt dat deze niet deugen.

Er op zijn zachtst gezegd zovéél vragen kleven aan de pandemiefase 6 waarin we nu zitten, dat we opnieuw kunnen spreken van het kwalijk achterhouden en verdraaien van informatie door o.a. een officiële instantie als de WHO

x
* * *
x

Bezwering van angst; Hoe maakbaar zijn emoties?

Maandag 28 november 2005 / Organisatie: Rathenau Instituut en De Rode Hoed

tekst verslag: Irene Geerts

Onder leiding van Harmke Pijpers gingen zo’n 4 jaar geleden 3 deskundigen met elkaar en de zaal in debat: psychiater en filosoof Gerrit Glas, viroloog Ab Osterhaus en journalist Ralf Bodelier. Het werd een levendige avond, vooral dankzij de inbreng van het betrokken publiek dat voortdurend vragen stelde.Angst is van alle tijden en alle mensen, bleek tijdens de discussie keer op keer; en deze emotie zal dus in de toekomst ook wel deel van het leven blijven.

Hoewel er geen wetenschappelijke onderbouwing is voor de bewering dat er momenteel meer angst is in Nederland, was de teneur wel dat er in ieder geval een gevoel is van meer angst. Daar wordt misbruik van gemaakt, onder andere politiek. Mensen hebben verschillende strategieën om te reageren op angst: door zich te isoleren, of zich extremistisch of nihilistisch op te stellen.

Toch is er ook een alternatief: door op een gezonde manier vertrouwen te hebben. Met die idealistische boodschap kwam de avond ten einde. Hieronder een paar citaten van Ab Osterhaus, om met name zijn visie omtrent angst duidelijk te maken

Angst voor pandemieën als voorbeeld
Van alle zaken waar je bang voor kunt zijn, kwam de angst voor pandemieën – door de aanwezigheid van Osterhaus – tijdens deze avond het meest aan bod. De discussie rond dit onderwerp gaf een aardig inzicht in hoe beleidsmakers met dreigingen omgaan.

Osterhaus in 2005: "Er is nu besloten voor dertig procent van de Nederlandse bevolking voorraden aan te leggen; dat is ook genoeg, want niet iedereen wordt ziek of tegelijk ziek."

De viroloog vindt het belangrijk gebruik te maken van angst bij dreiging van reële gevaren en waarschuwt daarom in een vroeg stadium, ook al wordt hij er vaak van beticht een professionele bangmaker te zijn

. ‘In Nederland bestaat de neiging heel lang niks te doen aan risico’s, tot er iets gebeurt en de paniek uitbreekt. Dat doet de zaak geen goed. Ik zie het als mijn wetenschappelijke plicht op tijd de risico’s naar buiten te brengen.’

Een betrokken aanwezige maakte zich er erg bezorgd over of Osterhaus daar bij de beleidsmakers wel voldoende gehoor voor kreeg: ‘U heeft wel de kennis, maar zij hebben niet de organisatie in huis. Daardoor hebben wij geen grip op zulke dingen en kweek je angst.’

Dat wierp bij de zaal meteen de vraag op hoe we dan geacht worden om te gaan met waarschuwingen als die van Osterhaus. Die gaf weliswaar toe dat hij zelf in zijn medicijnkastje wel een middel tegen vogelgriep heeft staan, maar vond het tegelijkertijd onzin als iedereen zoiets voor zichzelf zou willen inslaan. Osterhaus “Er is nu besloten voor dertig procent van de Nederlandse bevolking voorraden aan te leggen; dat is ook genoeg, want niet iedereen wordt ziek of tegelijk ziek.”

Maar de zaal kon niets met deze rationele geruststellingen: ‘De rationele afweging voor het geheel van het land is anders dan die van het individu. Die twee kunnen dus haaks op elkaar staan.’ Osterhaus vond dat verschil irrelevant, want je spreekt bij beleidsbeslissingen niet over een individuele situatie. Maar Glas begreep de bezwaren uit het publiek wel: ‘Dit illustreert dat wetenschappelijke taal tekort schiet als het gaat om je eigen hachje. Dan redeneer je anders.’

Angst is handel..!
Een aanwezige vroeg aandacht voor het feit dat angst ook handel is: je kunt er mensen zodanig mee sturen dat er geld mee te verdienen is, zoals de media dat bijvoorbeeld doen om de kijkcijfers. In hoeverre gebruikt Osterhaus angst om te bereiken wat hij wil? De viroloog zei te kunnen aantonen dat hij alleen ethische afwegingen maakt op basis van zijn wetenschappelijke verantwoordelijkheid, en niet met doelen voor ogen als fondsen werven voor onderzoek of ander persoonlijk gewin. Hij geloofde ook dat misbruik maken van angst als een boemerang naar je terugslaat. Bovendien wees hij op de verantwoordelijkheid van de beleidsmakers: ‘Ik geef de risico’s aan, de afweging hoe gelden worden besteed om ze te beperken, ligt bij hen.’

Osterhaus: "Maar de meeste van mijn voorspellingen zijn uitgekomen, dus daar kan ik beleidsmakers direct mee aanspreken."

Dat dat met moeilijke discussies gepaard gaat, liet Osterhaus ook een beetje zien. Op de vraag hoeveel invloed hij heeft op de beslissing om voor dertig procent van de Nederlanders vaccins in voorraad te nemen, vertelde hij dat hij daarover discussieert met de Gezondheidsraad. ‘Dat is een kwestie van afwegen, onderhandelen en marchanderen.’ Als hij het geheel oneens is met een bepaalde conclusie, laat hij dat wel eens in een voetnoot opnemen. Maar de uiteindelijke beslissing ligt niet bij hem.

Kan hij wel altijd zeggen wat hij wil, vroeg Pijpers, of wordt hij wel eens afgeremd, bijvoorbeeld om geen paniek te veroorzaken.

Osterhaus gaf toe dat dat wel eens gebeurt, maar zette ook hier weer zijn verantwoordelijkheid als wetenschapper voorop. ‘Over reële dreigingen heb ik altijd gezegd wat ik wilde, en daar heb ik me ook wel eens onpopulair mee gemaakt. Maar de meeste van mijn voorspellingen zijn uitgekomen, dus daar kan ik beleidsmakers direct mee aanspreken.’

Angst is politiek
Angst kan ook misbruikt worden door de politiek, stelde een aanwezige. Bodelier illustreerde dat met de campagnes van Geert Wilders en de Socialistische Partij tegen de EU-grondwet. ‘Zij speelden met angst en vierden de afwijzing als een overwinning. Zo zie je maar dat je heel wat kunt bereiken als je angst politiek goed aanpakt.’ Zelf zou hij liever een andere emotie willen aanwakkeren: vertrouwen.

‘Ook al hebben we veel bereikt, onze toekomst wordt nu gekleurd door bedreigingen en de samenleving keert zich steeds meer naar binnen. Ik zou dat willen omdraaien: we staan voor een toekomst met allerlei mogelijkheden waarin alles honderd keer beter kan worden. Maar als je zoiets zegt, word je voor gek versleten. Toch vind ik dat er te weinig wordt gestuurd op vertrouwen.’

‘Vertrouwen veeg ik zo van tafel,’ reageerde Osterhaus cynisch. ‘Angst is de drijvende kracht, dat zie je ook in de dierenwereld.’

Bodelier was dat niet met hem eens: ondanks alle dreigingen stapt hij straks tenslotte toch met een goed humeur in de trein naar huis in het volle vertrouwen dat hij zijn gezin daar gezond en wel zal aantreffen. Osterhaus zag dat meer als een gebrek aan angst. ‘Nee, dat is juist een oervertrouwen!’ stelde Bodelier.

* * *